Biyoloji Anabilim DallarıBotanikEvrimGenel

Gymnospermlerin Evrimi

Gymnospermlerin Evrimi ve Birkaç Çeşidi

Gymnospermlerin Evrimi

Gymnospermlerin evrimi devoniyen döneminin sonuna ait fosiller bazı bitkilerin tohumlu bitkilere özgü karakteristik adabtasyonlar kazandığını göstermiştir.

Örneğin Archaeopteris odunsu gövdeli bir heterosporik ağaç idi.Fakat bu ağaç tohum taşımıyordu.Tohumsuz iletim demetli bitkilerin geçiş türleri , bazen progimnospermler olarak isimlendirilir.

Gymnospermlerin Evrimi, Fosil kayıtlarında ortaya çıkan ilk tohumlu bitkiler yaklaşık 360 milyon öncesine dayanır. Bu tarih , ilk gymnosperm fosillerinden 55 milyon yıl,ilk angyosperm fosillerinden ise 200 milyon yıl öncesine dayanır.

Bu ilk tohumlu bitkiler, onlardan sonra ortaya çıkan birkaç soy gibi ortadan kalkmıştır.Bu yok olmuş tohumlu bitki soylarından hangisinin sonuçta gymnospermleri oluşturduğu belirsizdir. Gymnospermlerin en eski fosilleri yaklaşık 305 milyon yıllıktır. Karbonifer ekosistemlerinde yaşamış bu ilk gymnospermler, kibrit otları , atkuyrukları ve diğer tohumsuz iletim demetli bitkilerin baskınlığı altında yaşamıştır.

Karbonifer dönemi permiyene yol verince , belirgin bir şekilde kuraklaşan iklimsel koşullar gymnospermlerin yayılmasını sağlamıştır. Ortadan kalkan pek çok organizma grubunun yerine diğerleri baskın hale geldikçe , flora ve fauna büyük bir değişim geçirmiştir.

Bir proginosperm 380 milyon yıl önce yaşamış olan Archaeopteris, odun oluşturmuştur. Ayrıca bu bitki heterosporik olmasına karşın, tohum üretmemiştir. 20 m kadar boylanabilen eğreltilerinkine benzemektedir.

Gymnospermlerin evrimi de , jeologlar yaklaşık 251 milyon yıl öncesine giden Permiyen döneminin sonunu, Paleozoik ve Mezozoik çağları arasında bir sınır olarak kabul eder.

Gymnospermler Mezozoik çağın büyük bir bölümünde karasal ekosistemlerde baskın hale geldikçe yaşam belirgin bir biçimde değişmiştir. Bu dönemende gymnospermler , bitkilerle beslenen dinozorlara besin kaynağı sağlamıştır. Mezozoik ‘ in sonuna doğru bazı ekosistemler de angyospermler de angyospermler gymnosperlerin yerini almaya başlamıştır.

Gymnospermlerin evrimi mezozoik dinozorların ve diğer birçok hayvan grubunun kitlesel yok oluşu ve angyopsermlerin biyolojik çeşitliliği ve öneminin daha da artmasıyla, 65 milyon yıl önce sona ermiştir.

Her ne kadar şu an angyospermler pek çok karasal ekosistem de baskın ise de gymnospermlerin çoğu Dünya florasının önemli bir bölümünü oluşturmayı sürdürmektedir.

Örneğin kuzey enlemlerde , geniş bölgeler koniferler olarak isimlendirilen kozalaklı alanlar tarafından örtülmüştür. Kozalaklılar , ladin , çam , köknar ve servilleri içerir.

Gymnosperm Çeşitlerinden Bir Kaçı

-Şube:Cycadophyta

cycadophyta

Sikas, kozaklardan sonra , en büyük gymnosperm grubunu oluşturmuştur. Büyük kozalaklara benzeyen bu biktilerin yaprakları palmiyeye benzer.

Günümüzde sadece 130 tür yaşamaktadır. Fakat sikasalar  Mezozoik çağ sırasında yaşamlarını sürdürmüştür. Mezozoik yanı sıra ,sikasların çağı olarak da bilinir.

 

 

-Şube:Ginkophyta

Ginkhophyta

Gymnospermlerin evrimi de , Ginkgo biloba, bu şubenin yaşayan tek üyesidir. Aynı zamanda Kızsaçı olarak da bilinen bu bitki, sonbaharda altın sarıya dönüşen, yelpaze benzeri , dökülen yapraklara sahiptir.

Ayrıca hava kirlenmesine de dayanıklı olduğundan , şehirlerde popüler bir süs bitkisidir.

 

 

-Şube:Gnetophyta

Gnetophyta da ki Gnetum

Gnetofitler olarak isimlendirilen Gnethopyta şubesine ait bitkiler üç cinsten oluşur: Gnelum, Ephedra ve Welwitschia. Bazı türler tropikaldir.Diğerleri ise çöllerde yaşar.Görünüşleri çok farklı olsa da , moleküler verilere dayanılarak üç-cins birlikte gruplandırılır.
Gnetophyta da ki Gnetum: Bu cins yaklaşık 35 tropik kökenli ağaç , çalı ve asmayı içerir. Bunlar genellikle Afrika ve Asya’ da doğal olarak yaşar. Yaprakları çiçekli bitkilerin yapraklarına, tohumları ise bir bakıma meyvelere benzer.

 

Yararlanılan Bazı Kaynaklar

  1. Raven, P.H. (2013). Biology of Plants. New York: W.H. Freeman and Co.
  2. Campell Biology book
  3. Campbell, Reece, “Phylum Coniferophyta.”Biology

İzzethan Öztop

Lisans : Moleküler Biyoloji ve Genetik/ Moleküler Biyolog ve Webmaster/ Aynı zamanda bir makale yazarı

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu